12 Eylül rejiminin siyasi yasaklarının kalkmasına rağmen, CHP Kadın Kolları`nda hak mahrumiyeti devam etmekte. CHP Kadın Kolları Yönetmeli`ğinde, Kadın Kolları Başkanları, İl-İlçe Yönetim Kurullarına, Parti Meclisi toplantılarına katılır, kurul çalışmaları ile ilgili görüş bildirir ama oy kullanamazdemektedir . Kadınların söz hakkı var, oy hakkı yoktur, diyerek. Kadınların katılımı kısıtlamış, demokratik hakları ellerinden alınmıştır.

1980 öncesi CHP tüzüğünün 38. maddesinde belirtilen; İl ve İlçe Kadın ve Gençlik Kolları Kurul Başkanları, bağlı bulundukları Yönetim Kurulları toplantılarına katılırlar; oy kullanırlar hükmünü kaldırarak, kurullardaki eşitliğini ve oy hakkını elerinden almıştır. Ayrıca bugünkü CHP Genel Merkez  Yönetimine  eşdeğer olan, CHP Genel Yönetim Kurulun daki oy hakkı ve temsili, üyeliği de kaldırılmıştır.

Bu durum CHP` nin tarihi misyonuna  ters düşmektedir. Cumhuriyetin en temel politikası kadın erkek eşitliği sağlama üzerine  oturmuştur.

Atatürk önderliğinde CHP,Türkiye de kadın hakların gelişiminde önemli rol oynamıştır. 1926 medeni kanun,daha sonra 3nisan1930 tarihinde  belediye seçimlerinde seçme ,1934 yılında ise İntihabı mebusan kanundaki <Zükur> (erkekler) kaydını kaldırarak kadınlara seçme ve seçilme hakkı  verilmiştir. Böylece erkekler ile kadınlar  eşit siyasi haklara sahip olmuşlardır.

Atatürk önderliğinde CHP’nin 1930’lu yıllarda kadınları toplumsal yaşama katma çabalarını yoğun olarak gösterdiğini görmekteyiz. Söz konusu çaba harcanırken kadınların çarşaf ve peçeden kurtarılarak –modernleşme projesinin bir parçası olarak-, “kadın kıyafetini asrileştirmek” için konferanslar verilmesi ve kadınların Halkevlerine üye olmalarının teşvik edilmesi isteniyordu (1933)

5 Aralık 1934 tarihinde kadınların milletvekili seçme ve seçilme hakkı elde etmesi üzerine ,CHP Genel Sekreterliği buna paralel olarak parti örgütüne gönderdiği yazıda istekleri belirtiyor. Recep Peker, 19 Aralık 1934 tarihli yazısında kadınların parti yönetim kurullarına alınması ve delege seçilmesini istiyor. Bir gün sonraki yazısında (20 Aralık) Belediye Meclislerinde ve Köy İhtiyar Heyetlerinde kadın oranının % 20’nin altında kalmamasına dikkat edilmesini bildiriyor. Yine aynı tarihli bir başka yazıda Peker, İl Genel Meclisi’ne kadın üyelerin alınması ve CHP’ye kadın üye kayıtlarına hız verilmesi konusuna dikkati çekiyor.
1930 yıllarda kadın kotasından  bahsedilirken, kadınların aday olmaları, yönetimde görev almaları teşvik edilirken.

Günümüze baktığımız da , bu politikalardan ne kadar uzak kaldığımızı görüyoruz.

30.CHP Olağan Kurultay`ının(23-24Ekim 2003) Parti Meclisi Çalışma Raporu / karşı oy yazısı  Adnan Keskin; 1996 dan buyana geçen 7 yıl içinde kadın ve gençlik kolları kurultayı yapılmamıştır diyor.

33. CHP Olağan Kurultay`ının (22-23 Mayıs2010) Parti Meclisi Çalışma  Raporu`n da Kadın Kolları 32. ( 26  – 27 Nisan 2008)Olağan Kurultay`dan günümüze CHP Kadın Kolları Başkanı ve Merkez Yönetim Kurulu Mevcut değildir. Şeklinde açıklıyor.

CHP kadın Kolları  66 İlde  örgütlü görünüyor , Türkiye de il düzeyin de %81`in de faaliyet gösteriyor.  15 il de CHP Kadın Kolu  Örgütü yok!  957 ilçeden ancak 458 ilçede örgütlü görünüyor, Türkiye de ilçelerin % 48`in de  CHP Kadın Kolu örgütü var. Kısaca Türkiye'de  ilçelerin yarısından fazlasında CHP Kadın Kolu örgütü yok! Bu sayıların gerçekliği de tartışılabilir. Bu süreçte CHP Yöneticiler ne yapmıştır?

Mersin de CHP Kadın Kolları kara çarşaf yırttı, parçaladı diye,  il kadın kolu başkanı ve yönetim kurulunu, disiplin kuruluna vermiştir… Her zaman olduğu gibi günah keçisi kadınlar  olmuştur…

CHP de dört yıl Kadın Kolları Başkanı ve Merkez Yönetim Kurulu`nun olmayışı ;
Kadın kollarının temsilini , yetki ve sorumluluklarını , yönetim gücünü , etkinliğini
ellerinden almıştır. CHP de son dört yıl da kadın politikaları , sorunları , projeleri(varsa) sahipsiz kalmıştır. CHP de Kadın Kollarının faaliyetleri durdurulmuştur. CHP de kadın sorunu görmezden gelinmiştir. Kadına politika yapma sorumluluğu vermeyen,
bu anlayışın sorgulanması, değişmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak ;

1- CHP Kadın Kolları`nın öncelikle, 1980 öncesi Tüzük ve Yönetmelik`ler de ki hakları  iade edilmelidir.
2-Acil olarak, Kadın üye kazanım kampanyaları yapılmalıdır.
3-Kadın Kollarının  bütün İl ve ilçeler de kurulması sağlanmalıdır.
4-İlçelerden başlayarak, Kadın Kolları Kurultayı na kadar uzanan demokratik seçim süreçlerini başlatılmalıdır.
5- CHP bütçesinden Kadın ve Gençlik kollarının örgütlenmesi için pay ayırmalıdır.
6-CHP`in seçim de açıkladığı Kadın  Raporu ,parti ve belediyeler de
uygulamaya geçirilmelidir.
7- Kadınlara tanınan mevcut kotanın önümüz deki yerel seçimler de uygulanması sağlanmalıdır.
8 – Kadın örgütleri ve  sivil toplum örgütleri ile güç ve işbirliği yapılmalıdır.

A. Haldun Gökoğlu


CHP Kadın Kolları Yönetmeliği 13-e/14-i maddeleri

CHP Tüzüğü 1976

CHP Tüzüğü 1976 madde 31

Seçme Hakkının Demokratik İlkeleri s37 ,Dr. Tunçer Karamustafaoğlu 1970

Cumhuriyet Halk Fırkası Katibiumumiliğinin F. Teşkilatına Umumi Tebligatı, 1933cilt 2s 84, Hakkı Uyar

Cumhuriyet Halk Partisi Genel Katipliğinin Fırka Teşkilatına Umumi Tebligatı, 1934 , Cilt 5,  ss. 25-30.

CHP 30. Olağan  Kurultayı Çalışma Raporu karşı oy yazısı s36

CHP 33. Olağan Kurultayı Çalışma raporu s179